HET KASTEEL VAN LOPPEM
en de Stichting Jean van Caloen:
een totaalkunstwerk
Op enkele kilometers van Brugge, dicht bij de autosnelweg Oostende-Brussel, rijst een statig kasteel op midden in een romantische Engelse tuin met eeuwenoude bomen, vijvers en zelfs een doolhof. Het is een imposant en uniek monument, gebouwd tussen 1858 en 1863 in de toen heersende bouwstijl: de neogotiek. Het kasteel werd gebouwd in opdracht van baron Charles van Caloen en zijn echtgenote gravin Savina de Gourcy Serainchamps.
Zij wendden zich eerst tot de Engelse architect Edward Welby Pugin en wat later nam Jean Bethune de opdracht over. De interieurs zijn ingericht in volmaakte harmonie met de bouwstijl. Het kasteel is een totaalkunstwerk. Pugin ontwierp het meubilair en Bethune tekende het interieur: de glasramen, lusters, trappen, schouwen… Alles werd met groot vakmanschap door plaatselijke ambachtslieden vervaardigd.
In het spoor van koningen en kunstenaars
Het kasteel van Loppem heeft ook een grote historische betekenis. Koning Albert I en koningin Elisabeth verbleven er in 1918 en de daar gevormde 'Regering van Loppem' kondigde er drie revolutionaire edicten af: de invoering van het algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen, de vernederlandsing van de Gentse universiteit en de erkenning van de syndicale vrijheid.
Daarnaast herbergt het kasteel een rijke kunstverzameling, voor het merendeel bijeengebracht door Baron Jean van Caloen (1884-1972), de kleinzoon van Charles. Hij was een verwoed collectioneur met een verreikende interesse: middeleeuwse sculpturen, Vlaamse schilderijen, steengoed uit Raeren en Westerwald, Mechelse albasten, Portugese ivoren, verluchte handschriften, prenten en tekeningen. Deze verzamelingen zijn grotendeels ondergebracht in heringerichte kamers op de eerste verdieping waar ze in een museale opstelling tentoongesteld staan. Tot de topstukken behoren ongetwijfeld de heilige bisschop uit ca. 1520 van Jan Borman en een glasraam met pietà uit ca. 1460 naar Vrancke van der Stockt.
Baron Roland van Caloen (1920 - 2014) was, zoals zijn vader Jean, een groot kunstliefhebber maar hij legde zich vooral toe op boeken. Hij was ook een globetrotter die vrijwel alle continenten bewandelde. In twee kamers boven worden vergrotingen van zijn foto’s getoond alsook een selectie van zijn collectie Aziatische en etnische kunst, waaronder vele stukken die hij op zijn reizen verzamelde.
Monument voor komende generaties
Baron Jean van Caloen richtte in 1951 een stichting op die zijn naam draagt en waarin hij het kasteel met park en bijgebouwen alsook de volledige inboedel onderbracht. Deze stichting stelt zich tot doel het behoud van het hele kasteelcomplex voor de komende generaties te vrijwaren en de collecties bekend te maken en uit te breiden. Om redenen van zijn grote historische en artistieke waarde is het kasteel sinds 1985 beschermd als monument en werd het grondig gerestaureerd en geherwaardeerd. Ook het kasteelpark met doolhof is als landschap beschermd en is open voor het publiek.
PRAKTISCH
Tijdens de komende maanden organiseren we enkele geleide bezoeken aan het kasteel. Die rondleidingen duren ruim 2 uur.
Deelnemen kost €12.50 (ticket + gids).